Veterinerlik bildirisi, veteriner hekimlik alanındaki bir klinik çalışmanın, laboratuvar araştırmasının, saha çalışmasının veya vaka sunumunun kongre ya da sempozyumda paylaşılmak üzere kısa ve yapılandırılmış biçimde yazılmış hâlidir. Bu alanda bildiriler çoğu zaman bir özetle başvurulur; kabul edilen çalışmalar sözlü sunum ya da poster olarak sunulur. İyi bir bildiri, klinik veya deneysel bulguyu meslektaşların hızla değerlendirebileceği net bir mesaja dönüştürür.
Bu rehberde veteriner hekimlik alanında bildiri türlerini, adım adım hazırlık sürecini, etik onay ve raporlama konusundaki dikkat noktalarını, poster hazırlığını ve bildiriden makaleye geçişi anlatıyoruz.
Veterinerlik bildirisi türleri
Genellikle veteriner hekimlik kongrelerinde farklı türde çalışmalar sunulur. Her türün beklentisi biraz farklı olduğu için çalışmanızın hangi gruba girdiğini baştan belirlemek yazımı kolaylaştırır.
| Tür | Odak | Öne çıkan bilgi |
|---|---|---|
| Orijinal araştırma | Klinik, laboratuvar veya saha verisi | Desen, örneklem, yöntem ve analiz |
| Vaka sunumu | Nadir veya öğretici bir olgu | Hayvanın tanımlayıcı bilgileri, anamnez, tanı, tedavi ve sonuç |
| Vaka serisi | Benzer olguların birlikte değerlendirilmesi | Olgu seçimi ve ortak bulgular |
| Derleme | Bir konudaki literatürün özetlenmesi | Tarama yaklaşımı ve sentez |
Türü belirledikten sonra ise kongrenin bu tür için ayrı bir şablon veya bölüm düzeni isteyip istemediğine bakın. Bazı kongreler vaka sunumları için ayrı oturumlar düzenler.
Veterinerlik bildirisi hazırlamak için 7 adım
- Kongreyi ve kılavuzu inceleyin: Oturum konularını, özet sınırını ve son tarihleri not edin.
- Ana mesajı yazın: Çalışmanın veya vakanın meslektaşlara ne öğrettiğini tek cümleyle ifade edin.
- Verileri ve kayıtları toplayın: Klinik kayıtları, laboratuvar sonuçlarını ve görüntüleri düzenleyin.
- Etik ve izin bilgilerini hazırlayın: Gerekli onayları ve hayvan sahibi onamını kontrol edin.
- Özeti yapılandırın: Giriş, amaç, materyal ve yöntem, bulgular ve sonuç sırasını izleyin.
- Görselleri seçin: Tanıyı veya bulguyu en iyi anlatan birkaç görüntü ya da grafiği belirleyin.
- Dil ve terminolojiyi kontrol edin: Tür, ırk, ilaç ve hastalık adlarının tutarlılığına bakın.
Bu adımlar özellikle klinik yoğunluk içinde çalışan hekimler için zaman kazandırır. Böylece son tarih yaklaşırken eksik bilgi aramak zorunda kalmazsınız.
Vaka sunumu nasıl yazılır?
Vaka sunumları veteriner hekimlik kongrelerinde sık görülen ve öğretici değeri yüksek bildirilerdir. Özellikle iyi bir vaka sunumu, olgunun neden paylaşılmaya değer olduğunu ilk cümlelerde açıklar. Ardından hayvanın türü, ırkı, yaşı ve cinsiyeti gibi tanımlayıcı bilgileri, anamnezi, klinik muayene bulgularını, tanı sürecini, tedaviyi ve sonucu kronolojik sırayla verir.
Bunun yanı sıra tartışma kısmında olguyu literatürdeki benzer vakalarla karşılaştırın ve meslektaşlarınız için çıkarılacak dersi belirtin. İlaçları etken madde adlarıyla yazmak ve dozları kullandığınız biçimde, birimleriyle birlikte vermek metnin anlaşılırlığını artırır. Ayrıca hayvan sahibine ait kişisel bilgileri metne eklemeyin.
Etik kurul onayı ve raporlama
Deneysel hayvan çalışmalarında etik kurul onayı temel bir gerekliliktir; Türkiye’de bu onay hayvan deneyleri yerel etik kurullarından alınır. Dolayısıyla onay bilgisini kongrenin istediği biçimde metne eklemeniz beklenir. Hayvan araştırmalarının raporlanmasında ARRIVE yönergeleri gibi uluslararası kılavuzlar da hangi bilgilerin verilmesi gerektiği konusunda yol gösterir.
Öte yandan sahipli hayvanlarla yapılan klinik çalışmalarda ve vaka sunumlarında hayvan sahibinden bilgilendirilmiş onam almak iyi bir uygulamadır. Hangi çalışmaların etik kurul onayı gerektirdiği konusunda ise kurumunuzun etik kurulunun ve kongrenin kurallarını esas alın.
Saha ve laboratuvar çalışmalarında yöntem anlatımı
Saha çalışmalarında örneklerin hangi bölgeden, hangi dönemde ve hangi yöntemle toplandığını açıkça yazın. Örneğin bir sürü taramasında işletme sayısını, örnekleme yaklaşımını ve hayvanların nasıl seçildiğini belirtmek, bulguların hangi koşulda geçerli olduğunu gösterir. Ayrıca kullanılan tanı testlerinin adını ve sonuçların nasıl yorumlandığını kısaca açıklayın.
Laboratuvar çalışmalarında ise örneklerin saklanma koşulları, kullanılan kitler veya cihazlar ve tekrar sayısı gibi bilgiler önem taşır. Bunun yanında istatistiksel analizi ve kullandığınız yazılımı belirtmek, okuyucunun sonuçları değerlendirmesini kolaylaştırır.
Zoonotik hastalıklar veya gıda güvenliği gibi konularda çalışıyorsanız, bulgunun halk sağlığıyla bağlantısını da kısaca anmak çalışmanın önemini görünür kılar. Nitekim insan, hayvan ve çevre sağlığını birlikte ele alan Tek Sağlık yaklaşımı, bu tür çalışmaların tartışma bölümlerinde sıkça başvurulan bir çerçevedir.
Veterinerlik bildirinizi birlikte hazırlayalım
Vaka sunumundan klinik araştırmaya kadar bildirinizi kongre kılavuzuna uygun biçimde birlikte hazırlayabiliriz. Her adımı kontrol ediyor, yalnızca size ait bilgileri gerektiren adımları size bırakıyoruz. Ayrıntılar için kongre ve sempozyum bildirisi hazırlama hizmetimizi inceleyebilir, WhatsApp üzerinden bize yazabilir ya da iletişim sayfamızı kullanabilirsiniz. Kapsam netleştikten sonra çalışma planını ve ücreti bütçenize göre birlikte belirleriz.
Veterinerlik bildirisi özetinde dikkat edilecekler
Her şeyden önce özet, bilim kurulunun çalışmanızı değerlendirdiği ilk metindir. Bu yüzden ilk cümlelerde konunun klinik veya bilimsel önemini, ardından çalışmanın amacını yazın. Ardından materyal ve yöntem kısmında hayvan türünü, sayısını ve kullanılan temel yöntemleri belirtin.
Bulgularda ise en önemli sonucu somut biçimde verin; “önemli sonuçlar elde edilmiştir” gibi genel ifadelerden kaçının. Sonuç cümlesinde bulgunun klinik uygulamaya veya sonraki araştırmalara katkısını ölçülü bir dille anlatın. Özet yazımına dair genel ilkeler için bildiri özeti yazım rehberimize de göz atabilirsiniz.
Veterinerlik bildirisi için poster ve görseller
Poster oturumlarında ziyaretçiler her posterin önünde kısa bir süre durur. Bu nedenle posterde başlığı, ana bulguyu ve tanıyı ya da sonucu en iyi anlatan birkaç görseli öne çıkarın. Örneğin radyografi, ultrason veya histopatoloji görüntülerinde ilgili alanı işaretlemek ve kısa bir açıklama eklemek, görselin mesajını netleştirir.
Ayrıca görüntülerde hayvan sahibine veya kliniğe ait tanımlayıcı bilgileri kaldırın. Poster tasarımı konusunda destek almak isterseniz poster bildiri hazırlatma sayfamızı inceleyebilirsiniz.
Sık yapılan hatalar
- Belirsiz katkı: Vakanın veya çalışmanın neden önemli olduğunu açıklamamak.
- Eksik tanımlayıcı bilgi: Tür, ırk, yaş veya hayvan sayısını yazmamak.
- Etik bilgisini atlamak: Deneysel çalışmalarda onay bilgisini eklememek.
- Tutarsız terminoloji: İlaç, hastalık veya tür adlarını metin içinde farklı yazmak.
- Abartılı genelleme: Tek bir vakadan genel tedavi önerilerine varmak.
- Okunaksız görseller: İşaretlenmemiş veya düşük çözünürlüklü görüntüler kullanmak.
Bu hataların çoğu, metni bir meslektaşa okutarak kolayca fark edilir. Bu nedenle göndermeden önce kısa bir dış okuma yapılmasını öneririz.
Veterinerlik bildirisinden dergi makalesine
Kongrede sunduğunuz bir çalışmayı daha sonra dergi makalesine dönüştürmek isteyebilirsiniz. Bu durumda öncelikle literatürü güncellemeniz, yöntemi ayrıntılandırmanız ve tartışmayı genişletmeniz gerekir. Ayrıca hedef derginin, kongrede sunulmuş çalışmalara ilişkin politikasını önceden okuyun.
Makale tamamlandığında editöre gönderilmeye hazır bir ön yazı da teslim ediyoruz ve dergi sistemine yükleme sırasında sizi adım adım yönlendiriyoruz. Yayınlanma ve kabul ihtimalini en üst düzeye çıkarıyoruz; ancak son kararı derginin değerlendirme süreci verir. Dergi süreci için dergi makalesi hazırlama sayfamızı da inceleyebilirsiniz.
Veterinerlik bildirisi hakkında sık sorulan sorular
Tek bir vaka bildiri olarak sunulabilir mi?
Evet, nadir veya öğretici bir olgu vaka sunumu olarak sunulabilir. Önemli olan, olgunun meslektaşlar için neden paylaşılmaya değer olduğunu açıkça anlatmaktır.
Vaka sunumunda etik kurul onayı gerekir mi?
Bu, kongrenin ve kurumunuzun kurallarına bağlıdır. Rutin klinik uygulamadan doğan vakalarda hayvan sahibi onamı istenebilir; deneysel çalışmalarda ise etik kurul onayı gerekir.
Bildiri İngilizce mi Türkçe mi yazılmalı?
Bunu kongrenin kabul ettiği diller belirler. Uluslararası kongrelerde İngilizce yaygındır; İngilizce metinlerde dil düzenlemesi konusunda da destek veriyoruz.
Hazırlığa ne zaman başlamalıyım?
Özet son tarihinden birkaç hafta önce başlamak, kayıtları toplamak ve etik bilgileri kontrol etmek için yeterli zaman bırakır. Kabul sonrasında poster veya sunum hazırlığı için de ayrıca zaman planlayın.
Poster mi sözlü sunum mu daha uygun?
Görsellerle kolayca anlatılabilen vaka ve bulgular posterde, daha uzun anlatım gerektiren çalışmalar sözlü sunumda genellikle daha iyi karşılık bulur. Son kararı çoğu zaman kongre verir.
Özetle güçlü bir veterinerlik bildirisi; net bir katkı, eksiksiz tanımlayıcı bilgiler, doğru etik ve onam bilgisi, okunaklı görseller ve ölçülü bir sonuçla kurulur. Bu unsurları kongre kılavuzuna uygun biçimde bir araya getirdiğinizde çalışmanız meslektaşlarınız için çok daha anlaşılır ve akılda kalıcı hâle gelir.
