Bildiri için literatür taraması, araştırma konunuzla ilgili güncel ve güvenilir çalışmaları tanımlı bir arama stratejisiyle bilimsel veri tabanlarında bulmak, belirlenen ölçütlere göre seçmek ve bildirinizin giriş ile tartışma bölümlerini destekleyecek şekilde özetleyip sentezlemektir. Sistematik bir tarama, hem araştırma boşluğunu net göstermenizi hem de jürinin "bu konuda neler biliniyor?" sorusuna hazırlıklı olmanızı sağlar.
Rastgele yapılan aramalar çoğu zaman en bilinen birkaç kaynağa takılır ve önemli güncel çalışmaları atlar. Sistematik taramada hangi veri tabanlarında, hangi anahtar kelimelerle, hangi tarih aralığında ve hangi dahil etme ölçütleriyle arama yapıldığı açıkça tanımlanır. Bu şeffaflık, hakemlerin çalışmanıza duyduğu güveni artırır ve aynı aramanın gerektiğinde tekrarlanabilmesini sağlar.
Arama stratejisi araştırma sorusundan başlar. Klinik ve sağlık alanında PICO (hasta, müdahale, karşılaştırma, sonuç), sosyal bilimlerde ise kavram ve bağlam temelli yapılar kullanılır. Her kavram için eş anlamlılar, İngilizce karşılıklar ve kontrollü sözlük terimleri (örneğin PubMed için MeSH) belirlenir ve Boolean operatörleriyle birleştirilir.
Strateji her veri tabanının sözdizimine göre uyarlanır. Bulunan kayıt sayıları, ileride PRISMA akış şemasında raporlanmak üzere kaydedilir.
Erişiminiz olan veri tabanlarına göre stratejiyi uyarlarız. Tam metnine erişilemeyen kaynaklar için özet düzeyinde değerlendirme yapılır ve bu durum not edilir.
Kongre çağrı metnini, varsa taslağınızı ve son teslim tarihinizi paylaşın; çalışmanızı inceleyip size uygun bir yol haritası ve bütçenize göre teklif sunalım. Tüm görüşmeler gizlilik içinde yürütülür.
WhatsApp: 0 542 371 29 52 | Telefon: 0 312 276 75 93 | İletişim formu
Taramadan çıkan kayıtlar önce yinelenenlerden arındırılır, ardından başlık ve özet düzeyinde, sonra da tam metin düzeyinde dahil etme ve dışlama ölçütlerine göre elenir. Yayın yılı, dil, çalışma deseni ve örneklem gibi ölçütler baştan yazılı olarak belirlenir. Bu süreç PRISMA akış şemasıyla görselleştirilir; şema, bildirinizde veya sunumunuzda yöntemi tek bakışta anlatmanın en etkili yollarından biridir.
Bildiri formatında yer sınırlı olduğu için akış şemasının sade bir sürümünü, tam metinde veya ekte ise ayrıntılı sürümünü kullanmanızı öneririz.
Tüm kaynaklar Zotero, Mendeley veya EndNote gibi bir kaynak yöneticisinde düzenlenir. Bu sayede kaynakça kongrenin istediği stile (APA, Vancouver, IEEE, Harvard vb.) hızla dönüştürülebilir ve metin içi atıflar tutarlı kalır. Kaynak kütüphanesini size teslim ediyoruz; bildiriyi makaleye dönüştürürken aynı kütüphaneyi kullanmaya devam edebilirsiniz.
Literatür taraması, kaynakları tek tek özetlemekten ibaret değildir. Seçilen çalışmaları tema, yöntem veya sonuç bakımından gruplar; çalışmalar arasındaki uyumları ve çelişkileri gösteririz. Bu sentez, bildirinizin giriş bölümünde araştırma boşluğunu ortaya koymanıza, tartışma bölümünde ise kendi bulgularınızı literatürle karşılaştırmanıza zemin hazırlar. Nicel birleştirme gerekiyorsa sistematik derleme ve meta-analiz desteğimizden yararlanabilirsiniz.
Bildirinin giriş bölümü, literatür taramasının en görünür olduğu yerdir. Burada amaç, okuyucuyu genelden özele doğru konuya taşımak ve son paragrafta araştırma boşluğunu ve sizin çalışmanızın amacını açıkça belirtmektir. Kaynakları tek tek sıralamak yerine "bu konuda yapılan çalışmalar şu noktada birleşmekte, ancak şu konuda yeterli kanıt bulunmamaktadır" türünden sentez cümleleri kurmak, girişinizi çok daha güçlü kılar.
Tartışma bölümünde ise kendi bulgularınızı, taramada belirlediğiniz çalışmalarla karşılaştırırsınız. Bulgularınız literatürle uyumluysa bunun neyi doğruladığını, farklıysa olası nedenlerini açıklamak gerekir. Taramada hazırladığımız veri çıkarım tablosu, bu karşılaştırmayı hızlı ve sistemli biçimde yapmanızı sağlar.
Kongre son tarihi ile sunum günü arasında geçen sürede konunuzla ilgili yeni çalışmalar yayımlanabilir. Veri tabanlarında kayıtlı arama ve e-posta uyarısı oluşturmak, yeni yayınları kaçırmamanızı sağlar. Sunum öncesinde kısa bir güncelleme taraması yapmak, jüri sorularında güncel literatüre hâkim olduğunuzu göstermenize yardımcı olur.
Her bulunan kaynak aynı değerde değildir. Hakemli dergilerde yayımlanmış çalışmalar, sistematik derlemeler ve kılavuzlar genellikle daha güçlü kanıt sunar. Yağmacı (predatory) dergiler, hakem süreci belirsiz yayınlar ve kaynağı doğrulanamayan çevrim içi içerikler ise bildirinizin güvenilirliğini zayıflatabilir. Taramada derginin dizinlendiği veri tabanlarını, yayın yılını ve çalışmanın yöntemsel niteliğini dikkate alırız. Gerektiğinde çalışmaların kanıt düzeyini veya yanlılık riskini değerlendiren kabul görmüş araçlar kullanılır.
Ayrıca geri çekilmiş (retracted) yayınlara atıf yapılmamasına dikkat ederiz. Kaynak listenizin güncel ve güvenilir olması, jürinin ve hakemlerin çalışmanıza bakışını doğrudan etkiler ve bildirinizin kabul edilme ihtimalini en üst düzeye çıkarmaya yardımcı olur.
Bildirinizin yöntem bölümünde literatür taramasını kısa ama eksiksiz biçimde raporlamak gerekir. Hangi veri tabanlarının, hangi tarih aralığında ve hangi anahtar kelimelerle tarandığı, kaç kaydın bulunduğu, kaçının elendiği ve son olarak kaç çalışmanın değerlendirmeye alındığı birkaç cümleyle aktarılabilir. Sayfa sınırı dar olduğunda arama dizesinin tamamı ek dosyada veya tam metnin sonunda verilebilir.
Bu şeffaf raporlama, okuyucunun ve hakemin taramanın kapsamını değerlendirmesini sağlar. Ayrıca aynı konuda ileride yapacağınız çalışmalar için de hazır bir yöntem altyapısı oluşturur. Teslim ettiğimiz arama kayıtları ve veri çıkarım tablosu, bu raporlamayı hızlıca yazmanız için gerekli tüm bilgileri içerir ve bildiriyi makaleye dönüştürürken de aynı biçimde kullanılabilir.
Teslim sonrasında da sorularınız için ulaşabilirsiniz; kongre değerlendirme sürecinde düzenleme kurulundan gelen düzeltme taleplerinde metninizi birlikte gözden geçirir, gerekli revizyonları kongrenin kurallarına uygun biçimde tamamlamanıza yardımcı oluruz. Her teslimde dosyalarınızı düzenlenebilir biçimde veriyoruz; böylece son dakika değişikliklerini kendiniz de kolayca yapabilirsiniz.
Yalnızca özet bildiri gönderecekseniz, kapsamlı bir tarama yerine konunun güncel durumunu ve araştırma boşluğunu gösteren odaklı bir tarama çoğu zaman yeterlidir. Tam metin bildiri veya kongre sonrası makale hedefleniyorsa daha geniş bir tarama ve ayrıntılı veri çıkarım tablosu hazırlamak, ileride zaman kazandırır. Kapsamı ön görüşmede hedefinize göre birlikte belirleriz.
Kaynak sayısı, konuya ve kongrenin sayfa sınırına bağlıdır. Önemli olan güncel, ilgili ve güvenilir kaynakların sistematik bir yöntemle seçilmesidir.
Sistematik derleme niteliğindeki bildirilerde beklenir. Diğer bildirilerde de yöntemi şeffaf göstermek için sade bir akış şeması faydalıdır.
Evet. Uluslararası veri tabanlarının yanında ulusal veri tabanları ve tez arşivleri de taranabilir.
Kongrenin istediği stile göre hazırlıyoruz; APA, Vancouver, IEEE, Harvard ve Chicago başta olmak üzere yaygın stillerle çalışıyoruz.
Evet. Zotero, Mendeley veya EndNote uyumlu kaynak dosyasını size teslim ediyoruz.
Kongre çağrı metnini, varsa taslağınızı ve son teslim tarihinizi paylaşın; çalışmanızı inceleyip size uygun bir yol haritası ve bütçenize göre teklif sunalım. Tüm görüşmeler gizlilik içinde yürütülür.