Tam metin bildiri ile özet bildiri arasındaki temel fark, çalışmanın kongreye ne kadar ayrıntılı sunulduğudur. Özet bildiri, araştırmanın amacını, yöntemini, bulgularını ve sonucunu kısa bir metinde aktarır ve genellikle özet kitabında yer alır. Tam metin bildiri ise giriş, yöntem, bulgular, tartışma ve kaynakça bölümlerini içeren, makaleye yakın yapıda eksiksiz bir metindir ve çoğunlukla tam metin bildiri kitabında yayımlanır.
Bu rehberde iki türü kapsam, yapı, değerlendirme ve yayın açısından karşılaştırıyor, hangi durumda hangisinin daha uygun olduğunu tartışıyor ve özet bildiriden tam metne geçerken izleyebileceğiniz adımları paylaşıyoruz.
Özet bildiri nedir?
Özet bildiri, bir araştırmanın en önemli unsurlarını kısa ve bağımsız okunabilen bir metinde sunar. Kongreye başvuru çoğu zaman özetle başlar; bilim kurulu özeti değerlendirir ve uygun bulursa çalışmanın sözlü ya da poster olarak sunulmasına karar verir.
Örneğin iyi bir özet; araştırma sorusunu, kullanılan yöntemi, temel bulguyu ve bu bulgunun anlamını birkaç cümleyle aktarır. Bununla birlikte kelime sınırı, alt başlık kullanımı ve anahtar kelime sayısı gibi ayrıntıları ise kongrenin yazım kılavuzu belirler. Bu nedenle aynı çalışmanın özeti, farklı kongrelere gönderilirken yeniden düzenlenmek zorunda kalabilir.
Kısacası özet bildiri, çalışmanızı kısa sürede görünür kılmanın ve meslektaşlarınızdan geri bildirim almanın pratik bir yoludur. Özetinizi nasıl kuracağınızı merak ediyorsanız bildiri özeti yazım rehberimize göz atabilirsiniz.
Tam metin bildiri nedir?
Tam metin bildiri, araştırmanın bütün aşamalarını ayrıntılı olarak sunan metindir. Genellikle başlık, özet, anahtar kelimeler, giriş, yöntem, bulgular, tartışma, sonuç ve kaynakça bölümlerinden oluşur. Üstelik bu yapı, dergi makalesine oldukça yakındır; ancak sayfa sınırı ve biçim kuralları kongreden kongreye değişir.
Ayrıca pek çok kongrede önce özet istenir, özeti kabul edilen yazarlardan ise belirli bir tarihe kadar tam metin göndermeleri beklenir. Bazı kongrelerde tam metin göndermek isteğe bağlıdır; bazılarında ise yalnızca tam metin kabul edilir. Dolayısıyla süreci planlamadan önce kongrenin çağrı metnini dikkatle okumak gerekir.
Öte yandan tam metin hazırlarken yapı ve biçim kurallarına dikkat etmek, hakemin metni rahat okumasını sağlar. Bu konudaki ayrıntılar için tam metin bildiri format ve yapı kuralları yazımızı inceleyebilirsiniz.
Tam metin bildiri ile özet bildiri: temel farklar
İki türü yan yana koyduğumuzda farklar daha net görünür. Aşağıdaki tablo genel eğilimleri özetler; kesin kurallar her zaman ilgili kongrenin kılavuzunda yer alır.
| Ölçüt | Özet bildiri | Tam metin bildiri |
|---|---|---|
| Kapsam | Amaç, yöntem, temel bulgu ve sonucun kısa aktarımı | Araştırmanın bütün aşamalarının ayrıntılı sunumu |
| Yapı | Tek paragraf ya da kısa alt başlıklar | Giriş, yöntem, bulgular, tartışma, sonuç ve kaynakça |
| Uzunluk | Kongrenin belirlediği kelime sınırı | Kongrenin belirlediği sayfa veya kelime sınırı |
| Kaynak kullanımı | Çoğu zaman kaynak istenmez ya da sınırlıdır | Ayrıntılı kaynakça beklenir |
| Değerlendirme | Bilim kurulu özeti değerlendirir | Metin, kongreye göre ayrıca hakem incelemesinden geçebilir |
| Yayımlandığı yer | Özet kitabı | Tam metin bildiri kitabı veya kongreyle iş birliği yapan bir dergi |
| Hazırlık yükü | Görece kısa | Daha uzun ve kapsamlı |
Dolayısıyla fark yalnızca uzunlukta değildir. Tam metin, yöntemin tekrar edilebilir biçimde anlatılmasını, bulguların tablo ve şekillerle desteklenmesini ve sonuçların literatürle tartışılmasını gerektirir. Buna karşın özet, bütün bunları okuyucuyu çalışmaya davet edecek kadar kısa bir anlatıma sığdırmak zorundadır.
Kongrelerde süreç genellikle nasıl işler?
Kongreden kongreye ayrıntılar değişse de süreç çoğunlukla şu sırayı izler:
- Çağrı metni: Kongre, konu başlıklarını, son başvuru tarihlerini ve kabul edilen bildiri türlerini duyurur.
- Özet gönderimi: Yazarlar, kongrenin şablonuna uygun özetlerini sisteme yükler.
- Özet değerlendirmesi: Bilim kurulu özeti inceler ve kabul, düzeltme ya da ret kararı verir.
- Tam metin teslimi: Kongre tam metin istiyorsa yazarlar belirtilen tarihe kadar metni gönderir.
- Sunum: Bildiri, kongre programında belirlenen biçimde sözlü ya da poster olarak sunulur.
- Yayın: Özetler özet kitabında, tam metinler ise tam metin kitabında ya da ilgili dergide yer alır.
Ancak bu sırada en sık yaşanan sorun, tam metin teslim tarihinin geç fark edilmesidir. Bu yüzden özet kabul edildiği anda tam metin için bir çalışma takvimi oluşturmanızı öneririz.
Ayrıca kongrelerin bir kısmı, tam metin teslimi için ayrı bir şablon ya da yükleme sistemi kullanır. Bu nedenle özet aşamasında kullandığınız dosyayı genişletmek yerine kongrenin tam metin şablonunu baştan indirip metni onun üzerine kurmak, son aşamada biçim düzeltmeleriyle uğraşmanızı önler. Böylece içeriğe ayıracağınız zaman da artar.
Aynı çalışmanın özet ve tam metin hâli: kısa bir örnek
Farkı somutlaştırmak için kurgusal bir eğitim araştırmasını düşünelim. Özette yöntem genellikle tek bir cümleyle verilir: “Araştırmada nicel desen kullanılmış, veriler bir ölçekle toplanmıştır.” Bu cümle, okuyucuya çalışmanın genel çerçevesini anlatmak için yeterlidir.
Tam metinde ise aynı bilgi bir paragrafa, hatta birkaç alt başlığa dönüşür. Örneğin örneklemin nasıl seçildiği, ölçeğin hangi boyutlardan oluştuğu, geçerlik ve güvenirlik bilgilerinin nereden alındığı, verilerin hangi tarihlerde ve hangi koşullarda toplandığı ile hangi analizlerin neden tercih edildiği ayrı ayrı açıklanır. Böylece başka bir araştırmacı çalışmayı tekrar etmek istediğinde hangi adımları izleyeceğini bilir.
Bulgular için de benzer bir durum geçerlidir. Özette yalnızca ana bulgu anılırken tam metinde bu bulgu tablolarla sunulur, alt bulgular ayrı ayrı aktarılır ve tartışma bölümünde literatürle karşılaştırılır. Kısacası özet “ne yapıldı ve ne bulundu” sorusuna kısa bir cevap verir; tam metin ise “nasıl yapıldı, ne bulundu ve bu ne anlama geliyor” sorularını ayrıntılı biçimde cevaplar.
Tam metin bildiri ile özet bildiri ve sunum biçimi
Sık karıştırılan bir nokta, özet ve tam metin ayrımının sunum biçimiyle aynı şey olmadığıdır. Özet ya da tam metin, bildirinin yazılı olarak nasıl sunulacağını gösterir. Sözlü ya da poster ise çalışmanın kongre sırasında nasıl paylaşılacağını anlatır.
Bu nedenle tam metni olan bir bildiri poster olarak, yalnızca özeti bulunan bir bildiri ise sözlü olarak sunulabilir. Hangi eşleşmenin mümkün olduğunu kongrenin kuralları belirler. Sunum biçiminden bağımsız olarak, sunumda aktardığınız bilgilerin yazılı metninizle tutarlı olması gerekir.
Tam metin bildiri ile özet bildiri arasında nasıl seçim yapılır?
Kongre seçme şansı tanıyorsa aşağıdaki sorular karar vermenizi kolaylaştırır:
- Araştırmanız hangi aşamada? Veri toplama ve analiz tamamlandıysa tam metin hazırlamak mümkündür. Çalışma henüz erken aşamadaysa özet daha gerçekçi bir seçenektir.
- Ne kadar zamanınız var? Tam metin, yazım ve düzeltme için özete göre çok daha fazla zaman ister.
- Akademik hedefiniz ne? Akademik değerlendirme ve teşvik ölçütlerinde özet ve tam metin bildiriler çoğu zaman farklı değerlendirilir. Güncel ölçütleri bağlı olduğunuz kurumun yönergesinden kontrol etmek en doğrusudur.
- Kongre yayınları nerede yer alıyor? Bildiri kitabının nerede yayımlanacağını ve hangi dizinlerde tarandığını kongrenin kendi açıklamasından doğrulayın.
- Çalışmayı daha sonra makaleye dönüştürecek misiniz? Bu planınız varsa hedeflediğiniz derginin daha önce yayımlanmış bildirilere ilişkin politikasını önceden öğrenin.
Elbette bu soruların tek bir doğru cevabı yoktur. Önemli olan, kararınızı kongrenin kurallarına ve kendi akademik planınıza göre bilinçli biçimde vermektir.
Özetinizi veya tam metninizi birlikte hazırlayalım
Kongre ve sempozyum bildirilerinizde özetin kılavuza uygun hâle getirilmesinden tam metnin yapılandırılmasına kadar yanınızdayız. Araştırmanıza ait veri ve kararları ise size bırakıyoruz. Ayrıntılar için kongre ve sempozyum bildirisi hazırlama hizmetimizi inceleyebilir, WhatsApp üzerinden bize yazabilir ya da iletişim sayfamızı kullanabilirsiniz. Kapsam netleştikten sonra çalışma planını ve ücreti bütçenize göre birlikte belirleriz.
Özetten tam metne geçiş: 6 adım
Özetiniz kabul edildikten sonra tam metni hazırlarken şu adımları izleyebilirsiniz:
- Kılavuzu yeniden okuyun: Tam metin için sayfa sınırını, şablonu ve atıf stilini not edin.
- Özeti iskelet olarak kullanın: Özetteki her cümleyi bir bölümün ana fikri olarak düşünün ve onu genişletin; cümleleri olduğu gibi kopyalamayın.
- Girişi ve literatürü derinleştirin: Araştırma problemini, ilgili çalışmaları ve araştırmanın gerekçesini ayrıntılı olarak yazın.
- Yöntemi tekrar edilebilir kılın: Örneklemi, veri toplama araçlarını ve analiz yaklaşımını başka bir araştırmacının izleyebileceği açıklıkta anlatın.
- Bulguları tablo ve şekillerle destekleyin: Özette tek cümleyle verdiğiniz sonuçları uygun görsellerle ayrıntılandırın.
- Tartışmayı ve kaynakçayı tamamlayın: Bulguları literatürle karşılaştırın, sınırlılıkları belirtin ve kaynakçayı istenen stile göre düzenleyin.
Ayrıca özet ile tam metin arasında başlık, yazar listesi ve temel bulgular açısından tutarlılık bulunmalıdır. Bu bilgilerde bir değişiklik gerekiyorsa kongre sekreteryasının yönlendirmesine uymanız gerekir.
Tam metin bildiri ile özet bildiri hazırlarken sık yapılan hatalar
İncelediğimiz taslaklarda en sık karşılaştığımız sorunlar şunlardır:
- Özeti tam metnin girişi gibi yazmak: Özetin yalnızca arka plan anlatıp bulgu ve sonuç vermemesi.
- Tam metni genişletilmiş özet gibi bırakmak: Yöntem ve tartışmanın yüzeysel kalması.
- Tutarsızlık: Özetteki bulgularla tam metindeki bulguların birbirini tutmaması.
- Şablonu göz ardı etmek: Kongrenin biçim kurallarına uyulmaması nedeniyle metnin düzeltmeye geri gönderilmesi.
- Tarihleri kaçırmak: Tam metin teslim tarihinin özet kabulünden sonra unutulması.
Neyse ki bu hataların büyük bölümü, özet ile tam metni yan yana okuyup her bölümü kılavuzla karşılaştırarak önlenebilir. Kısa bir son kontrol, hem zaman kazandırır hem de bilim kuruluna özenli bir çalışma sunmanızı sağlar.
Tam metin bildiriden dergi makalesine
Kongrede sunduğunuz çalışmayı ileride dergi makalesine dönüştürmek isteyebilirsiniz. Bu durumda ise tam metin bildiriyi olduğu gibi göndermek yerine genişletilmiş ve güncellenmiş bir metin hazırlamak gerekir. Dergilerin daha önce bildiri olarak yayımlanmış çalışmalara yaklaşımı farklıdır; bu yüzden hedef derginin yazım kurallarını ve yayın politikasını önceden okumak önemlidir.
İki yayın türü arasındaki farkları daha ayrıntılı görmek için bildiri ve makale farkı yazımıza göz atabilirsiniz. Makale aşamasında destek arıyorsanız dergi makalesi hizmetimizi de inceleyebilirsiniz.
Tam metin bildiri ile özet bildiri hakkında sık sorulan sorular
Özetim kabul edildi; tam metin göndermek zorunlu mu?
Bu, kongrenin kuralına bağlıdır. Bazı kongrelerde tam metin isteğe bağlıdır, bazılarında ise sunum için tam metin teslimi şart koşulur. Çağrı metnini ve kabul yazısını dikkatle okuyun.
Tam metinde başlığı değiştirebilir miyim?
Başlıkta küçük düzeltmeler bazen mümkündür, ancak konunun özetteki çalışmayla aynı kalması gerekir. Değişiklik yapmadan önce kongre sekreteryasına danışmak en güvenli yoldur.
Özet bildiri ile tam metin bildiri aynı kongrede birlikte yayımlanır mı?
Bazı kongreler özet ve tam metinleri ayrı kitaplarda, bazıları tek bir kitapta yayımlar. Bunu kongrenin yayın açıklamasından öğrenebilirsiniz.
Tam metin hazırlığına ne zaman başlamalıyım?
En iyisi özetinizin kabul edildiği gün hazırlığa başlamaktır. Kongrenin tam metin teslim tarihinden geriye doğru bir plan yapın ve düzeltme ile son okuma için ayrıca zaman bırakın.
Özet bildiride kaynak gösterilir mi?
Çoğu kongre özette kaynak istemez, ancak bazıları sınırlı sayıda kaynağa izin verir. Kılavuzda bir bilgi yoksa örnek özetleri inceleyin.
Özetle tam metin bildiri ile özet bildiri arasındaki seçim; araştırmanızın aşamasına, zamanınıza, akademik hedefinize ve kongrenin kurallarına bağlıdır. Özet, çalışmanızı kısa ve etkili biçimde tanıtır; tam metin ise onu bütün ayrıntılarıyla kalıcı bir yayına dönüştürür. Hangi türü seçerseniz seçin, kılavuza uygun ve tutarlı bir metin hazırlamak değerlendirme sürecini kolaylaştırır. Taslağınız hazırsa bize ulaşarak birlikte değerlendirebilirsiniz.
